Άρθρο, Φιλοσοφία

Η θεωρία του Σπηλαίου του Πλάτωνα σε 2’

Στο παρακάτω απόσπασμα ο Θεόδωρος Παπακώστας μας δείχνει πόσο επίκαιρες είναι οι ιδέες του Πλάτωνα περιγράφοντας με τον πολύ ιδιαίτερό του τρόπο τη θεωρία του Σπηλαίου.

 

-Αν είναι να κρατήσεις κάτι από τον Πλάτωνα, προτείνω την θεωρία του Σπηλαίου. Εξηγεί γιατί υπάρχει η ανθρώπινη βλακεία και γιατί είναι δύσκολο να νικηθεί. Και γιατί οι άνθρωποι έχουν την τάση να είναι συντηρητικοί και να φοβούνται το νεωτερικό.

-Λέγε!

-Πες πως όλοι ζούμε μέσα σε ένα σπήλαιο. Είμαστε αλυσοδεμένοι και μπορούμε να δούμε μόνο τον τοίχο απέναντι. Από πάνω μας, ψηλά στο σπήλαιο, καίει μια φωτιά και περνάνε διάφορα αντικείμενα που ρίχνουν τη σκιά τους στον τοίχο. Άρα ο μόνος κόσμος που ξέρουμε, είναι αυτές οι σκιές. Πες τώρα πως κάποιος όμως, που θέλει να σου δείξει την αλήθεια, σε λύνει από τις αλυσίδες και αρχίζει να σε ανεβάζει στην επιφάνεια. Αρχικά, μια ζωή καθισμένος στην υγρή σκοτεινή σπηλιά, και ατροφικός, η ανάβαση προς τα επάνω που θα κάνει το σώμα σου να καταπονηθεί, θα είναι οδυνηρή. Και φτάνεις με τα χίλια ζόρια και πόνους αβάσταχτους στην έξοδο. Σε τυφλώνει το φως. Ζαλίζεσαι. Έχεις τους πόνους από την ανάβαση, έχεις και τη γκαβωμάρα. Και έστω, αντέχεις και τα περνάς όλα αυτά. Τι κάνεις; Αρχίζεις και βλέπεις τα πραγματικά αντικείμενα και πράγματα, που ήξερες μια ζωή μόνο ως παραποιημένες σκιές, διαφορετικά! Σοκ. Νομίζεις πως έχεις τρελαθεί. Η συνειδητοποίηση της αλήθειας είναι βαριά. Και σου λέω πως και αυτό το αντέχεις, και δεν αποτρελαίνεσαι τελείως. Αλλά λες, ώπα ρε παιδιά! Πρέπει να ξυπνήσω και τους άλλους, που είναι υποταγμένοι σε αυτό το ψέμα! Κατεβαίνεις στη σπηλιά να τους πεις την αλήθεια. Τα μάτια σου, συνηθισμένα πλέον στο φως, δεν μπορούν να δουν στο σκοτάδι. Σκουντουφλάς και σέρνεσαι, ενώ οι άλλοι σε βλέπουν γιατί τα μάτια τους έχουν συνηθίσει στην έλλειψη φωτός. Και σε ακούν να τους λες ασυναρτησίες και αμφιβολίες για ότι ήξεραν μια ζωή; Ποιος είσαι εσύ, να αμφισβητήσεις την αλήθεια τους και την πίστη τους στις σκιές που τους δίδαξαν μια ζωή; Αφού παραπατάς και δεν ξέρεις τι σου γίνεται! Λογικό να σε αγνοήσουν. Ή να σε μισήσουν. Αυτή είναι εν ολίγοις η θεωρία του Σπηλαίου! Αν θες παραπάνω για τον Πλάτωνα, θα πρέπει να εντρυφήσεις σε βάθος στη φιλοσοφία του! Από εκείνη την εποχή και μετά, η φιλοσοφία έγινε περίπλοκη!

 

Περισσότερα για το βιβλίο του Θεόδωρου Παπακώστα Χωράει όλη η αρχαιτότητα στο ασανσέρ; εδώ.

Αφήστε μια απάντηση