«Συναντηθήκαμε με την Περσεφόνη στο προκαθορισμένο ραντεβού και μπήκαμε στο σχεδόν άδειο μπαράκι όπου συχνάζαμε από τα νιάτα μας. Ο χώρος είχε ελάχιστους πελάτες, αλλά ήταν νωρίς ακόμη. Καθίσαμε σε διπλανά σκαμπό ακουμπώντας στην μπάρα. Αφού είπαμε τα αναμενόμενα περί καθημερινότητας, με κοίταξε λέγοντας: “Ώστε θέλεις να γράψεις βιβλίο… πώς σου ήρθε;”.

“Μετά από τη σύντομη κουβέντα με τα παιδάκια στην πλατεία, όπως σου είπα, έτσι όπως τα είδα να παίζουν, χωρίς να τα νοιάζει η καταγωγή ή το χρώμα του καθενός, άρχισα να σκέφτομαι πόσο δεν γνωρίζουμε άλλους πολιτισμούς και τα πνευματικά τους δημιουργήματα, και πόσο μαγικοί είναι εν τέλει. Έτσι σκέφτομαι να γράψω ένα βιβλίο για αρχαίους πολιτισμούς που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σκέφτομαι να ξεκινήσω με τους λαούς της Μεσοποταμίας, τους Αιγύπτιους και τους Βίκινγκς”.

“Γιατί αυτούς τους τρεις συγκεκριμένα;”

“Με εντυπωσιάζουν γιατί είναι διαφορετικοί μεταξύ τους. Η Μεσοποταμία κατοικήθηκε από πολλούς και διαφορετικούς λαούς ταυτόχρονα και ανέπτυξε έναν ενιαίο πολιτιστικό ορίζοντα, σε ένα περιβάλλον με έντονη ποικιλία. Ήταν ο πρώτος μεγάλος, πραγματικά αστικός πολιτισμός της ανθρωπότητας. Μεγάλες πόλεις υψώθηκαν ανάμεσα σε εύφορα ποτάμια, τεράστιες βαλτώδεις εκτάσεις, ερήμους, βουνά και λαγκάδια. Είναι ένας πολιτισμός ενιαίος και πολύπλευρος ταυτόχρονα. Στην Αίγυπτο από την άλλη, αναπτύχθηκε ένας πολύ χαρακτηριστικός και πλούσιος πολιτισμός από αποκλειστικά έναν συγκεκριμένο λαό που ζούσε «περιχαρακωμένος» σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Επί της ουσίας επρόκειτο αποκλειστικά για την κοιλάδα του Νείλου, περίκλειστη από έρημο, και ο αιγυπτιακός πολιτισμός αναπτύχθηκε εσώκλειστος, αλλά μάγεψε και επηρέασε την αρχαία Ελλάδα, και μέσω αυτής όλο τον δυτικό πολιτισμό. Εξάλλου συνεχίζει να λάμπει ακόμη στα μάτια μας και μας προκαλεί δέος. Και τέλος, οι Βίκινγκς ανέπτυξαν τη δική τους κουλτούρα, σε ένα τραχύ και αφιλόξενο περιβάλλον, χωρίς τις εύφορες εκτάσεις και την ποικίλη αφθονία των προϊόντων των προαναφερθέντων πολιτισμών. Οι Βίκινγκς δημιούργησαν πολιτισμό δαμάζοντας άγρια τοπία και ακόμη πιο άγριες θάλασσες, ταξιδεύοντας για να ανακαλύψουν νέα μέρη, αλλά μας άφησαν μια τεράστια λογοτεχνική κληρονομιά. Και στις τρεις περιπτώσεις, η ανθρωπότητα κατάφερε να επιβιώσει. Όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά να δημιουργήσει τέχνες και πολιτισμό, ιστορίες και έπη! Μου φαίνεται συγκλονιστικό”.

“Και τι θα έχει μέσα το βιβλίο;”

“Θέλω να έχει μια εισαγωγή και παρουσίαση του καθενός από αυτούς τους πολιτισμούς, καθώς και τις μυθολογίες τους”.

“Γιατί όχι μόνο τις μυθολογίες; Τρελαίνομαι για μυθολογίες!”

“Εσύ και πάρα πολύς κόσμος – και είναι λογικό, αλλά, αν δεν ξέρεις τους λαούς και τους πολιτισμούς που εμπνεύστηκαν αυτές τις ιστορίες, δεν θα τις καταλάβεις ποτέ πραγματικά. Αυτά είναι αλληλένδετα. Η μυθολογία κάθε λαού είναι συγκλονιστική, αλλά το ίδιο ισχύει και για την ιστορία και την αρχαιολογία του”.

“Πολύ ωραία. Και από πού λες να ξεκινήσεις;”

“Μήπως να παραγγέλναμε πρώτα;” της είπα καθώς ο μπάρμαν στεκόταν τόση ώρα πάνω από το κεφάλι μας υπομονετικά.

“Τι θα πιούμε;” με ρώτησε.

“Μπίρα φυσικά!” απάντησα κοφτά.

“Γιατί μπίρα;”

“Γιατί μπίρα έπιναν οι λαοί για τους οποίους θα σου μιλήσω! Οι Βίκινγκς λάτρευαν την μπίρα. Μάλιστα έχουν και ποιήματα που αναφέρουν ότι πρέπει να καταναλώνεται υπεύθυνα! Οι Αιγύπτιοι, από την άλλη, έπιναν και αγαπούσαν την μπίρα τόσο πολύ, που μέχρι και στους τάφους τους ζωγράφιζαν τους εαυτούς τους να πίνουν μπίρα. Σαν να εύχονταν να την απολαμβάνουν στη μετά θάνατον ζωή. Και στη Μεσοποταμία φυσικά, η μπίρα ήταν το πιο δημοφιλές αλκοολούχο ποτό. Είχαν και ειδική θεά, τη Νινκάσι, που ήταν η προστάτιδα της μπίρας”.

“Ωραία” είπε συγκαταβατικά κοιτώντας προς τον μπάρμαν.

“Μην του χαλάσω την καρδιά του αρχαιολόγου. Φέρε μας δυο παγωμένες μπίρες”.

Και γυρνώντας σ’ εμένα: “Και ποιον πολιτισμό λες να πιάσεις για αρχή;”.

“Τη Μεσοποταμία”.

“Γιατί όχι την Αίγυπτο; Με μάγευε από μικρή η Αίγυπτος”.

“Στη Μεσοποταμία μπήκαν τα θεμέλια του πολιτισμού”.

“Με την Αίγυπτο προτιμώ να ξεκινήσεις” είπε με πείσμα. “Δεν προηγείται χρονολογικά;”

“Όχι” απάντησα με πείσμα. “Η Αίγυπτος και η Μεσοποταμία ουσιαστικά ξεκίνησαν ταυτόχρονα και παράλληλα να αναπτύσσονται ως πολιτισμοί. Με ίσως ελάχιστο προβάδισμα η Μεσοποταμία”.

“Ναι, αλλά εγώ θέλω Αίγυπτο!” επέμεινε. Εκείνη την ώρα ήταν που πετάχτηκε μια φωνή και μας διέκοψε: “Και για τα δυο δεν θες να πεις;” Γυρίσαμε τα κεφάλια μας και είδαμε τον μπάρμαν να μας κοιτάει.

“Ναι” απάντησα διστακτικά.

“Ε, ωραία. Τι σημασία έχει από ποιον θα ξεκινήσεις; Ξεκίνα, γιατί έχω κι εγώ περιέργεια” είπε χαμογελώντας ο ευπροσήγορος κάπελας.

“Εντάξει. Ας ξεκινήσουμε από την Αίγυπτο”.

Ήπια μια γουλιά μπίρα και φαντάστηκα αμμόλοφους να απλώνονται γύρω μας καθώς το μυαλό μου άρχισε να βυθίζεται στον χρόνο.»

-Απόσπασμα από το βιβλίο του Θεόδωρου Παπακώστα, Ένας Αιγύπτιος, ένας Βαβυλώνιος κι ένας Βίκινγκ μπαίνουν σ’ένα μπαρ