Αρνητικό είναι το λεξιλόγιο του ανθρώπου που έχει τη συνήθεια να σχολιάζει με κακεντρέχεια, να κουτσομπολεύει με ζήλια και να κατακρίνει. Όπως και του μεμψίμοιρου ανθρώπου, που διαρκώς παραπονιέται, κλαίγεται και γκρινιάζει. Ακόμη κι όταν αυτοί επιθυμούν να βρουν αξιόλογο σύντροφο ή ποιοτικές παρέες, τα λεκτικά τους μοτίβα τούς οδηγούν να συναναστρέφονται με αντίστοιχου μήκους κύματος άτομα. Οπότε, διαιωνίζουν την αρνητικότητα και αυτοκαταδικάζονται στο αντίθετο από αυτό που επιθυμούν. Συνήθως δε, αποδίδουν την έκβαση αυτή στην κακή τους τύχη, μη συνειδητοποιώντας ότι οι ίδιοι την έχουν προκαλέσει, με τη νοοτροπία τους.

Σε κτήριο που στεγάζονται εταιρείες, μπαίνω στο ασανσέρ από το πάρκιν του δεύτερου υπογείου. Την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή πριν κλείσει η πόρτα, ορμάει φουριόζος καλοντυμένος κύριος. Ασθμαίνοντας, λέει με δυσαρέσκεια: «Απαίσια αυτά τα υπόγεια πάρκιν!». Χαμογελώντας, λέω καθησυχαστικά: «Το συγκεκριμένο είναι άβολο, επειδή μπαινοβγαίνουν ταυτόχρονα πολλά αυτοκίνητα και όλοι κάνουμε μανούβρες». Συνεχίζει, «πω πωωω, σε ποιον όροφο πάω τώρα; Δεν θυμάμαι». Λέω αποφασιστικά, «πατάω το ισόγειο, για να ρωτήσουμε τον θυρωρό». Σταματάμε. Διευκρινίζουμε. Ενώ ξαναπατάω το κουμπί, τον ακούω να προσθέτει ακάθεκτος, «τουλάχιστον δουλεύει το ασανσέρ!». Απαντώ, «κύριέ μου, η ζωή είναι ωραία!». Με κοίταξε παραξενεμένος. Μάλλον δεν κατάλαβε γιατί το είπα…

Στην καθημερινότητά μας, όταν οι αρνητικές λέξεις υπερτερούν και κατά κόρον επαναλαμβάνονται, μετατρέπονται σε στερεότυπα (κλισέ) του προφορικού λόγου, εκφράζουν περιοριστικές πεποιθήσεις και στασιμότητα, παγιώνουν κυρίαρχα δυσάρεστα συναισθήματα, συμβάλλουν σε νοοτροπία γκρίνιας και φτώχιας. Στην ουσία, συνιστούν ταυτότητα έλλειψης!

Παράδειγμα: Λέω στο τηλέφωνο σε έναν φίλο μου: «Έπιασε βροχή».

Το σχόλιό του: «Τι μου είπες τώρα… Καταστροφή! Πάει η έξοδος!»

Η λέξη-κλισέ καταστροφή, την οποία χρησιμοποιεί καθημερινά ο φίλος μου για ψύλλου πήδημα, δημιουργεί συναισθηματική ένταση μεγαλύτερη απ’ ό,τι δικαιολογεί η περίσταση. Προκαλεί συνειρμούς ολικής διάλυσης, χάους, χαμού (επίσης λέξη-κλισέ) και άλλα παρόμοια.

Εάν έλεγε, αναστάτωση, πάμε για αλλαγή σχεδίου! η επικοινωνία θα ήταν ακριβής, ρεαλιστική, καθησυχαστική. Ακόμη καλύτερα, αν έλεγε μόνο, aλλαγή σχεδίου! θα εξέπεμπε ηρεμία, θα εστίαζε στην άμεση εύρεση λύσης και θα δημιουργούσε ανάλαφρο συναίσθημα. Στο κάτω κάτω σινεμά πάμε!

Αυτοί που απολαμβάνουν μία υπέροχη ζωή σκέφτονται και μιλούν γι’ αυτά που περισσότερο αγαπούν, παρά για εκείνα που δεν αγαπούν!

Ιδιαίτερη προσοχή οφείλουμε να δίνουμε στο λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε στον εσωτερικό μας διάλογο, δηλαδή στη «συζήτηση» με τον εαυτό μας. Ό,τι κι αν συμβαίνει μέσα μας (συναισθήματα και σκέψεις), σημασία έχει με ποιες λέξεις το περιγράφουμε.

Η σκέψη μας οδηγείται όπου μας πάνε οι λέξεις μας. Επομένως, το λεξιλόγιό μας διαμορφώνει το πρίσμα, μέσα από το οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο. Κατ’ επέκταση, το λεξιλόγιο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την προσωπική μας εξέλιξη.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Το λεξιλόγιο της επιτυχίας» της Νίνας Καλούτσα